Ebced hesabı Arap alfabesinde yer alan her harfe bir sayı verilmesi ile elde edilen bir çeşit hesaplamadır. Bu yöntem ile bazı şifrelerin bulunduğuna inanılmaktadır. Ülkemizde de Ömer Çelakıl bu yöntemle Kur'an-ı Kerim'in şifresini kısmen de olsa çözdüğünü iddia etmektedir.
Ebced'in tarihçesinden bahsedecek olursam Arapça "elifba" harflerini daha kolay belletmek için söylenen uydurma sekiz kelimenin ilki "ebced" dir. Bu yöntem Arapça'yı yeni öğrenenler ve çocuklar için geliştirilmiştir. Örnek verecek olursam 1) Ebced = Elif (e, a), be (b), cim (c), dal (d). 2) Hevvez, 3) Hutti, 4)Kelemen, 5)Sa'fes, 6) Karaşed, 7) Sehaz ve 8)Dazigen
Daha da detaya inecek olursam alfabedeki her harfin sırayla kullanılmasından elde eldilen anlamsız kelimelerdir.

Ebced hesablaması ise ilk on harf 1'den 10'a kadar sayılır. Ondan sonra gelen harfler 100'e kadar onar onar artar. Yüzden sonra da 1000'e kadar yüzer yüzer gider.

Ebced hesabına bir örnek verecek olursam. Mimar Sinan'ın mezar taşında bulunan: "Geçti bu demde cihandan pir-i mimaran Sinan" dizesindeki harfler hesap edilirse Sinan'ın ölüm tarihi olan 996 (hicri yıl) çıkar.

Geçti = kef (g) 20 + Ye (i) 10 + Cim (c) 3 + Dal (d) 4 + Ye (Y) 10 = 47
bu demde = Be (b) 2 + Vav (v) 6 + Dal (d) 4 + Mim (m) 40 + Dal (d) 4 + He (e) 5 = 61
cihandan = Cim (c) 3 + He (h) 5 + Elif (a) 1+ Nun (n) 50 + Dal (d) 4 + Nun (n) 50 = 113
pir = Be (p) 2 + Ye (i) 10 + Rı (r) 200 = 212
mimaran = Mim (m) 40 + Ayın (a) 70 + Mim (m) 40 + Elif (a) 1 + Rı (r) 200 + Elif (a) 1 + Nun (n) 50 = 402
Sinan = Sin (s) 60 + Nun (n) 50 + Elif (a) 1 + Nun (n) 50 = 161

47 + 61 +113 + 212 + 402 + 161 =996 buluyoruz. 996 da Mimar Sinan'ın Hicri takvime göre ölüm tarihidir.

(Bu makeli ilk olarak 3 Ağustos 2007 tarihinde http://erdalve.blogspot.com adresinde yayımlanmıştır. Site içerisindeki değişiklikten ötürü yazı buraya taşınmıştır.)

Bağlantılar