Türkiye Tarım Odaları Birliği'nin TBMM'ye sunduğu rapora göre ülkemizde bir yılda yaklaşık 3,5 milyon ton üzüm üretimi gerçekleştiği açıklandı.
Raporu detaylı olarak incelersek üretilen üzümlerin yaklaşık %30'u sofralık, %37'si kurutmalık, %30'u pekmez, pestil, sucuk, şıra ve %3'de şarap olarak kullanıldığı yazıyor. Yani Türkiye'de üretilen üzümlerden devlet %97'inden sadece temel ihtiyaç vergisi olan %8'lik KDV alabiliyor.
Oysaki diğer üzüm yetiştirici ülkeleri incelediğimizde bu rapor tam tersine dönüyor. Maelesef ülkemizde üzüm sadece yemelik için üretiliyor.
Peki Niye Şaraplık Üzüm Teşvik Edilmiyor?
Sadece şarap değil rakının da üretim aşamamasında kullanılan sumalık üzüm, çiftçiler tarafından pek tercih edilmiyor. Çiftçi normal sofralık ürünü tercih etmesinin sebebi ise, sumalık üzüme nazaran kg başına daha iyi para kazanmasıdır.
Sumalık üzümün fiyatının düşük olmasının temeli TEKEL'in özelleştirilmesine dayanıyor. TEKEL'in özelleşmesi ile serbest piyasa ekonomisine dönüşen alkollü içkiler pazarında alkollü içki üreten firmalar ÖTV vergisinin çok olmasından dolayı ham madde giderini minimuma kısarlar. Dolayısıyla çiftinin eline sumalık üzüm ektiğinde normal sofralık üzüm ekmesine göre daha az para geçer. Doğal olarak da çiftçi de sofralık üzüm ekmeyi tercih eder. Sumalık üzümün fiyatının düşük olmasına TAPDK (Tütün, Tütün mamulleri ve Alkollü İçkiler Piyasası Düzenleme Kurumu) pazarın serbest ekonomi ile yönetildiğinden müdahale etmez.
Kuru Üzüm ve Pekmez İçin Soğuk Hava Depoları Şart
Kuru üzüm ve pekmez üreticiliğinin en büyük sorunu depolamadır. Depolamanın maliyeti ve çiftçinin gelir elde etmesi uzayacağından kuru üzüm ve pekmez çiftçi için pek çekici değildir.
Sofra üzümcülüğüne nazaran çiftçinin daha iyi gelir elde etmesine olanak sağlayabilecek bir diğer çeşit olan kuru üzüm ve pekmez üreticiliği de maalesef teşvik kapsamında değildir. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı'nın üzüm üreticilerinin faydalanabileceği soğuk hava depoları kurması gerekmektedir.
Dünya Şarap Pazarı
Dünya üzüm üretiminde ülkemiz 4. sıradadır.
Ülke - Dikili Alan (km²)Dünya şarap üretiminde ise ülkemiz üzüm üretiminde 4. sırada olmasında karşın ilk 10'da yoktur.
İspanya - 11,750 km²
Fransa -8,640 km²
İtalya - 8,270 km²
Türkiye - 8,120 km²
ABD - 4,150 km²
İran - 2,860 km²
Romanya - 2,480 km²
Portekiz - 2,160 km²
Arjantin - 2,080 km²
Avustralya - 1,642 km²
Ülke - Şarap Üretimi (Ton)Rakamlar konuyu çok iyi arz etmektedir. Elimizde ham madde sıkıntısı olmamasına karşın şarap üretiminde ilk 10 da yer almamaktayız. Dolayısıyla devletimiz önemli sayılabilecek bir vergi miktarını kaçırmaktadır. Özetle devlet şarap üretimi teşvik etmesi gerekmektedir.
Fransa - 5,349,333
İtalya - 4,711,665
İspanya - 3,643,666
ABD - 2,232,000
Arjantin - 1,539,600
Avustralya - 1,410,483
Çin - 1,400,000
Güney Afrika - 1,012,980
Şili - 977,087
Almanya - 891,600
Yararlanılan Kaynaklar
- http://www.tzob.org.tr/tzob_web/tbmm_iletilenler/Uzum_2006.doc
- http://en.wikipedia.org/wiki/Wine
- http://en.wikipedia.org/wiki/Grape
1 yorum:
Sanırım sen de, iktisat dersleri alıyorsun. Arz - Talep konuları, grafikleri :) Biz de kafayı yiyeceğiz zati :)
Senin anlattığın bu konuda sadece, Dünya üzüm üretimi ve şarap üretimini ele almışsın. Bunların yanında aşağıdakiler de olsa belki daha verimli bir mantık yürütülebilir.
1- Türkiye'nin üzüm tüketimi,
2- Türkiye'deki üzümün çiftçiye maliyeti
3- Diğer ülkelerdeki üzümün çiftçiye maliyeti
4- Şaraplık üzüm ile Türkiyede yetişen mevcut üzüm cinsi arasında fark var mı? Hangisi maliyetli?
Bu veriler de olsa daha olumlu düşünülebilir...