İngiltere Kraliçesi II. Elizabeth, bugün ziyaret için Türkiye'ye geliyor. Atv Haber'in yeni sunucusu Mehmet Barlas'da bu haberi anons ederken biraz İngiliz Demokrasisi'nden bahsetti. Barlas, anayasasız bir demokrasinin nasıl binlerce yıl ayakta kaldığını anlattı.

Ben de İngiliz Demokrasisini sizler için araştırarak binlerce yıldır bozulmayan üniter yapının nasıl sağlandığı sorusunun cevabını aradım.

İngiltere'de "Yazılı" anayasanın karşıt görüşü olan "Yazısız Anayasa" kabul edilmiştir. 1215 yılında Magna Carta Libertatum (Büyük Özgürlükler Sözleşmesi) yürürlüğü girmiştir. Bu bir anayasa değildir, sadece insan yaşamına ilişkin kuralları birleştirilen bir belgedir. Bu belge ile kral veya kraliçenin bazı yetkileri ellerinden alınmıştır, bunun yanında kral veya kraliçenin yaptıkları davranışların hukuk dahilinde olması gerekir. Yani 1215 yılında kral veya kraliçe hukukun üstünlüğünü kabul etmişlerdir.

Araya bir örnek koyarak konuyu bizim demokrasimiz ile karşılaştırayım. Osmanlı Devleti'nde ilk anayasa, I. Meşrutiyet ile 1876 yılında kabul edilmiştir. Magna Carta ile I. Meşrutiyet arasındaki en büyük fark İngiliz kral veya kraliçenin kuralları kendi isteğiyle, Osmanlı Devleti'nde ise baskı sonrası kabul edilmiştir. Bunun da ispati Magna Carta'yı halka ilk olarak dönemin İngiltere kralı olan "John of England" okumuştur. Osmanlı Devleti'nde ilk anayasanın bu denli geç kalmasının açıklanabilir nedenleri de elbette vardır. Bu nedenlerin başında ülkeyi yöneten padişahların "Din Devleti" ilkesi ile ülkeyi İslamiyet kuralları çerçevesinde yönetmeleri gelir.

Osmanlı Devleti'ni bir kenara bırakırsak İngiliz Demokrasisinde yönetim şekli şu şekildir. Yönetim üçe ayrılır. En üstte aynı zamanda devlet başkanı olan kral ya da kraliçe bulunur. Ardından, Avam Kamarası ve Lordlar Kamarası'ndan oluşan parlamento ile ülkenin merkezi hükümeti gelir.

Önemli bir nokta, günümüzde kral veya kraliçe siyasete karışmaz. Yönetime ilişkin kararlar seçim ile başa gelen başbakan ve bakanlar kurulu tarafından kral veya kraliçe adına verilir.

İşte İngiliz demokrasisinin temeli budur. Kral veya kraliçe halkı yönetmez, halk kral veya kraliçeyi yönetir.

Benzer Bağlantılar

• Yüz Yıl Savaşlarının Osmanlı Devleti'ne Etkileri
• Atv Haber'in Klasik Emlak Haberleri